Aandacht voor exotische paddenstoelen in Nederland

Peer-jeneverbesroest
Peer-jeneverbesroest behoort tot een groep schimmels die aangeduid worden als Roesten. Roesten hebben een ingewikkelde voortplanting waarbij vaak in elk stadium andere sporen worden gevormd. Daarbij gebruiken roesten vaak zeer verschillende waardplanten om hun levenscyclus te voltooien. Sommige roesten leveren grote economische schade op. Verder zijn er een groot aantal exoten onder, waaronder de jeneverbes-Peren roest Gedurende de lente zijn op de algemene, gekweekte jeneverbessen regelmatig merkwaardige geleiachtige uitgroeisels te vinden. Roesten zijn interessante schimmels omdat een groot aantal soorten tijdens hun levenscyclus van waardplant veranderen. Peer-jeneverbesroest is zo’n schimmel.


Taxonomie
Devisie:
Subdevisie:
Klasse:
Orde:
Familie:
Soort:




Basidiomycota
Pucciniomycotina
Pucciniomycetes
Pucciniales
Pucciniaceae
Gymnosporangium sabinae


In Nederland
Peer-jeneverbesroest overwintert op jeneverbesstruiken. De roest tast exotische jeneverbessen aan zoals Juniperus sabina, J. chinensis en J. media en wordt niet gevonden op onze wilde jeneverbes (J. communis). De roestschimmel vormt in de lente, juist op het moment dat perenbladeren verschijnen geleiachtige vruchtlichaampjes waarin de zogenaamde teleutosporen sporen worden gevormd. Deze vruchtlichaampjes zijn goed zichtbaar. Deze sporen uit de vruchtlichaampjes worden met de wind meegevoerd, en als ze op een perenblad terechtkomen, veroorzaken ze daar oranje tot rode ronde vlekken. Aan de onderzijde hiervan ontstaan de aecidisporen die op hun beurt de jeneverbes weer kunnen aantasten. De roestschimmel gebruikt de jeneverbes als winterwaardplant en de Peer als zomergast.

De schade die Peer-jeneverbesroest veroorzaakt blijft meestal beperkt tot bladval, wat bij een zware aantasting de vitaliteit van de boom enigszins kan verminderen. Om perenbomen vrij te houden van Peer-jeneverbesroest zullen in een straal van 500 meter alle besmette jeneverbessen moeten worden verwijderd. Dat is, gezien de populariteit van jeneverbes in tuinen, ondoenlijk. Peer-jeneverbesroest is met gewasbeschermingsmiddelen te bestrijden. Aangetaste jeneverbesstruiken hebben aanvankelijk weinig last van de roestschimmel. Na vele jaren gaan de struiken meestal dood. De beste remedie is hier de aangetaste takken ruim wegsnijden. Chemische bestrijding is in dit geval niet mogelijk.

Naast deze soort roest worden er met enige regelmaat andere exotische roesten ingevoerd vanuit onder andere China.
Verder komen er in Nederland nog enkele inheemse soorten jeneverbesroest voor; vaak met een andere gastheer uit de rozenfamilie, zoals appel, meidoorn en kweepeer.

Lees ook:
Peer-jeneverbesroest door Menno Boomsluiter
Peer-jeneverbesroest
Gymnosporangium sabinae (Dicks.) G. Winter
Foto's: Menno Boomsluiter