Mandje met paddenstoelen

Paddenstoelen plukken, mag dat?

De NMV denkt na over voorlichting voor wildplukkers: hoe doe je dat met respect voor de natuur en de omgeving? Er wordt daarom gewerkt aan een infopagina en een affiche met brochure. Een en ander is al te zien door de link hieronder te volgen:
www.allesoverpaddenstoelen.nl/plukken.html

De eerste reactie op deze website op het nieuws dat paddenstoelenplukken voortaan gedoogd wordt staat hieronder.

Op 12 oktober 2013 was het ineens in het nieuws: Staatsbosbeheer gaat het plukken van kleine hoeveelheden paddenstoelen voor eigen gebruik toestaan. Wat betekent dit voor de paddenstoelen en wat betekent dit voor de natuurbescherming in het algemeen?

Het is een feit dat het plukken van wilde paddenstoelen al enkele jaren in de belangstelling staat. Er zijn zelfs bedrijfjes die hierop inspelen en excursies en workshops geven met het doel paddenstoelen te verzamelen en te bereiden. "Paddenstoelen Hunting" wordt dit genoemd (in het buitenland spreekt men van "stille jacht"). Dit oogsten op beperkte schaal wordt al enkele jaren gedoogd door terreinbeheerders, zoals Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten. Dat kan, omdat paddenstoelen plukken kan worden vergeleken met bramen of bessen plukken: de schimmel blijft achter, zoals ook de braamstruik blijft staan.

In ons land zijn paddenstoelen niet bij wet beschermd. Maar de wet regelt wel dat onze natuurgebieden moeten worden beschermd. Beheerders maken daarom regels die het plukken, verstoren of beschadigen van planten en dieren verbieden. Dit is in het belang van het gehele ecosysteem van zo'n gebied, want immers: alle organismen leven in een nauwe relatie met elkaar samen, bieden elkaar ontwikkelingsmogelijkheden en maken zo het gebied tot wat het is: een plek waar de natuur nog haar gang mag gaan en soorten overlevingskansen hebben, waar ze elders al zijn uitgeroeid of in de verdrukking zijn gekomen. Vanuit dit oogpunt zijn natuurgebieden dus reservaten. Het is belangrijk dat deze reservaten zo min mogelijk worden verstoord. Wie bessen of paddenstoelen plukt, moet zich hiervan bewust zijn. Het is dan niet vanzelfsprekend om van de paden af te gaan!

De Nederlandse Mycologische Vereniging onderschrijft het algemene belang van de bescherming van ecosystemen, zoals hierboven kort is verwoord. Het plukken van paddenstoelen met als doel deze op te eten staat daarom niet in haar doelstellingen. Er wordt gevreesd dat het zoeken naar eetbare paddenstoelen door veel mensen de druk op het ecosysteem vergroot. Niet alleen door verstoring van de rust, maar ook door bijvoorbeeld bodemverstoring, omdat veel meer mensen voor het vinden van hun maaltje waarschijnlijk toch van de paden zullen gaan en daarmee soms kwetsbare bodems flink kunnen beschadigen. Daarbij zal dan ook de schimmelgroei in die bodem worden verstoord.

'Milieuwerkers' en 'huisvesters' met een tot de verbeelding sprekende schoonheid
Paddenstoelen vervullen belangrijke ecologische functies. Niet alleen zorgen zij voor een kringloop van stoffen door de afbraak van dood organisch materiaal, maar ook zorgen zij door hun manier van samenwerken met andere organismen voor kansen en voor een sterk ecologisch evenwicht. Terwijl de schimmels in de bodem, in dood hout en in de wortels van levende planten en bomen hun belangrijke werk doen, schitteren zij bovengronds met vormen- en kleurenrijke zwammen. Een lust voor het oog en het bewijs dat de natuur haar werk doet! Mooier kun je deze processen niet illustreren! Wie wil dan nog deze 'milieuwerkers' wegplukken en daarmee het genot dat andere wandelaars hieraan kunnen beleven? En wat ook telt: paddenstoelen zijn het voedsel voor veel dieren; zelfs zijn er verschillende soorten organismen die hun hele leven afhankelijk zijn van zwammen, bijvoorbeeld omdat zij er hun eieren in leggen of er zelfs hun hele leven in wonen.

Paddenstoelen zijn luxe-artikelen!
Paddenstoelen staan culinair in hoog aanzien. Vroeger aten alleen Romeinse keizers paddenstoelen, die in speciale pannen werden bereid. Inmiddels heeft de mens de kennis ontwikkeld om paddenstoelen te kweken. Vele tientallen soorten zijn te koop in groentewinkels, in supermarkten en op de markt. Niet alleen zijn deze paddenstoelen vers en van goede kwaliteit, ze zijn ook veilig. Plukken van wilde paddenstoelen leidt soms tot fatale vergissingen, doordat mensen de eetbare soorten en hun dubbelgangers onvoldoende kennen, maar ook zijn er gezondheidsrisico's, doordat paddenstoelen te oud en (soms onzichtbaar!) secundair aangetast kunnen zijn door schimmels of bacteriŽn. Verkeerd verzamelen en/of bewaren kan bovendien leiden tot versneld bederf. Allemaal onnodige risico's in een land waar alles te koop en de natuur schaars is!

Tenslotte: jaarlijks worden 100 vergiftigingsgevallen gemeld bij het RIVM
Enkele leden van de vereniging worden jaarlijks betrokken bij vergiftigingsgevallen om gegeten paddenstoelen te determineren, zodat een arts weet hoe hij de patiŽnt(en) kan behandelen. Hierbij blijkt steeds weer dat mensen, die meenden voldoende verstand te hebben van paddenstoelen, toch een vergissing maakten. De toename van Paddenstoelen Hunting werkt ook een toename van het aantal vergiftigingen in de hand.